حبيش بن ابراهيم تفليسى
1
وجوه قرآن ( فارسى )
متن كتاب سپاس و شكر خدايى را كه خالق دو جهانست ، مالك و ذوالجلال و ديّانست ، صانع سپهر و نجوم و اركانست ، رازق زمين و آسمانست ، قادر و فرد و منزل قرآنست . و درود بر محمّد عليه السّلام كه سيّد خلقانست ، خاتم انبيا و زين زمانست و بر اصحاب و عشاير و هر كه از خاندانست . چنين گويد شيخ اديب ابو الفضل حبيش بن ابراهيم بن محمّد التفليسى رضى اللّه عنه كه چون از تصنيف كتاب بيان التصريف بپرداختم نگاه كردم بكتاب وجوه القرآن كه مقاتل بن سليمان 1 رحمه اللّه بتازى ساخته بود بسيار كلمت را از اسما و افعال و حروف كه او شرح آن دو وجه يا سه وجه بيان كرده بود در كتاب تفسير ابو الحسين الثّعلبى رحمه اللّه هر كلمتى را چهار و پنج وجه موجود يافتم و بسيار كلمت را كه او سه و چهار وجه گفته بود در تفسير ثعلبى هريك را شش و هفت وجه معنى يافتم و بسيار كلمت را وجوه فرو گذاشته بود يعنى بيان وجوه آن نكرده بود از آن سبب كه طريق اختصار نگاه داشته بود ، و نيز ترتيب كتاب نه برطريقى نهاده بود كه استخراج آنچه طلب كنند بوقت حاجت شرح وجوه آن كلمت را به زودى بيابند ، پس چون احوال كتاب وى بدين صفت ديدم خواستم كه در وجوه قرآن كتابى سازم كامل و مفيد كه آنچه در كتاب تفسير ثعلبى 2 و تفسير سورآبادى 3 و تفسير نقّاش 4 و تفسير شاپور 5 و تفسير واضح 6 و در كتاب مشكل قتيبه 7 و كتاب غريب القرآن عزيرى 8 در وجوه قرآن بيان كرده است بر طريق اختصار آن جمله در كتابم موجود باشد